Thu12182014

Last updateTue, 16 Dec 2014 2pm

 
 
Back Та энд байна: Home Б.Занданхүү

Хятад улс түүхийн өсөө хурцлан билүүдэх болов

 

Сүүлийн жилүүдэд газар нутгийн маргаанаас болж Японтой харилцаа нь хүйтрээд байгаа Хятад улс энэ жил Наньжины хядлагын ойн өдрийг орон даяар “цус нулимс үсэргэн” тэмдэглэж 12-р сарын 13-ныг цаашид Үндэсний эмгэнэлийн өдөр болгохоор зарлачихлаа. Ийнхүү түүхийн өсөө билүүдэн хурцлах болсон шалтгаан нь Хятадын эдийн засаг хүчирхэгжин өндийсөнтэй холбоотой хэмээн ажиглагчид дүгнэж байна.

Хятад Японы хоёрдугаар дайн хэмээн нэрлэгддэг энэ хэрэг явдал нь 1937 оны долдугаар сараас 1945 оны есдүгээр сар хүртэл үргэлжилсэн юм. 1937 оны 12 дугаар сард Шанхайгаас давшсан японы цэрэг Гоминданы намын штаб төвлөрч байсан нийслэл Наньжин хотыг эзэлжээ. Сэтгэл санааны доройтол, хээл хахуульд автсан Гоминданы арми Наньжин хотыг тууштай хамгаалж чадалгүй бараг зүгээр шахуу тавьж өгснөөр 1937 оны арванхоёрдугаар сарын 13-нд япончууд Хятадад аймшигтай харгислал үйлдсэн билээ. 

Дэлгэрэнгүй...

Шинэ цагийн босгон дээрх Шинжаан буюу “Торгоны зам”-д төрсөн тоост бодлууд

1.“Шинэ хязгаар” хийгээд хуучин түүх

Монголын домогт их гүрнүүдийн нэг Зүүнгарын хаант улсын эзэмшил дээр хөл тавьсан өдрөөс эхлэн дөрвөн зууны түүхийн эрчлээсийг туучих гэж тархины атираагаа тэнийтэл шаналах минь тун чиг адармаатай байлаа. Бидний нэрлэдгээр Шинжаан, харин Чин улсын хайрласан нэр нь “Шинь Зянь” буюу “Шинэ хязгаар” хэмээх, БНХАУ-ын нэгэн өөртөө засах оронд хүрч ирчихээд сууж байгаа нь энэ. 

Ази, Европыг холбосон торгоны их замын томоохон өртөө болох энэхүү бүс нутгийг өмнө нь эртний нүүдэлчдийн төрт улсууд, тухайлбал, Хүннү, Баруун Түрэг, Уйгур, Хар Кидан, Хятадын баруун Хань, Тан болон Монголын эзэнт гүрний Цагаадайн удмын улс Моголистан эзэмшин захирч байлаа. Хожим зүүн, баруун, өмнөд, хойд Туркестан болон задарч Зүүн Туркестан хэмээх исламын шашинт улсын нийслэл нь Кашгарт төвлөрч байсныг 16-р зууны үед Зүүнгарын хаант улсын эзэн Эрдэнэбаатар хунтайж /Галдан бошигтийн эцэг/ нэгтгэн авчээ. 1600-1760 оныг хүртэл зуу гаруй жилийн турш төв болон дундад Азийг дамнасан, өнөөгийн БНХАУ-ын нутаг дэвсгэртэй бараг дүйцэхүйц хэмжээний асар уудам газар нутгийг эзэгнэн захирч байсан Зүүнгарын хаант улсыг мөхөөн дарсан Манж Чин улсын Тэнгэрийг тэтгэгч хаан олзолсон газар нутгаа “Илбэн дагуулсан Шинэ хязгаар” хэмээн нэрийдсэн түүхтэй. Чингэхдээ сая саяар тоологдож асан Уйгур, Монголын баатарлаг ард түмнийг хүн төрөлхтний түүхэнд урьд хожид сонсогдоогүй аймшигт яргаллаар (геноцид) үгүй хийжээ. Ойрдууд болон уйгурыг толгой дараалан хядсанаас Шинжаан нь огт хүнгүй газар нутаг болон хувирсан гэдэг. 

Дэлгэрэнгүй...

Хятадад цөөнх үндэстний соёлоор чамирхах үзэгдэл гаарч байна

Сүүлийн жилүүдэд Хятад улс соёлын өвөө ЮНЕСКО-д бүртгүүлэх кампанит ажлыг төрийн бодлогоор хийж эхэлсэн билээ. Дэлхийн оюуны болоод биет соёлын олон дурсгалыг улсынхаа нэр дээр өмчлөхийг шамдах болсон нь тухайн орны эдийн засаг хүчирхэгжсэнтэй холбоотой. 56 үндэстний холимгоос бүрдсэн Дундад гүрэн энэхүү давуу талаа ашиглан бусад улс үндэстний соёл түүхийн өвийг өөрийн улсын нэр дээр данслуулах болсон нь бусад бага буурай улс үндэстний дургүйцлийг хүргэх болсон юм.

Үүний нэг жишээ бол нүүдэлчдийн язгуур урлагийн төрөл болох хөөмий, уртын дуу зэргийг “булаацалдан”, эцэст нь хамтын өв маягаар НҮБ-ын биет бус соёлын өвд бүртгүүлсэн явдал билээ. Тэд зөвхөн сүүлийн арав хүрэхгүй жилийн хугацаанд биет болон биет бус соёлын 45 зүйлийн өвийг ЮНЕСКО-д бүртгүүлээд байна. Одоо Хятад улс Торгоны замыг ЮНЕСКО-д бүртгүүлэхээр материалаа бэлтгэж байгаа бөгөөд үүнийгээ Азийн хамтын ажиллагаа итгэлцлийг бэхжүүлэх хурлыг угтан зохион байгуулж буй томоохон ажил хэмээн олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүдээр сурталчилж эхлэв. 

Дэлгэрэнгүй...

Өвөрмонголын өндөр настан “Монголын нууц товчоо”-г бийрээр бичжээ

78 настай эмээ “Монголын нууц товчоо”-г бийрээр хуулснаа нэг хувь ном болгон хэвлэж Өвөрмонголын Чингис хааны музейд хадгалууллаа.
35 жил багшилсан Н.Эрдэнэсувд гуай Өвөрмонголын Шилийн гол аймгийн Авга хошууны уугуул юм. Тэрээр энэхүү санаачилгаа тайлбарлахдаа, "Уламжлалт соёлоо хайрлан, өв уламжлалаа дээдлэн, монгол соёлоо дээдлэн хөгжүүлэхийг хойч үедээ уриалж өөрийн өчүүхэн хувь нэмрийг оруулж байгаа юм "гэлээ.

Дэлгэрэнгүй...

Шинжааны газар хөдлөлтөд 50 мянга гаруй хүн өртжээ

Шинжааны газар хөдлөлтөд 50 мянга гаруй хүн өртжээ

Шинжаан уйгарын өөртөө засах орны Хотан хэмээх газар дахь Юйтянь тосгонд 7.3 баллын хүчтэй газар хөдөлсөн талаар бид өмнө нь мэдээлсэн билээ. Тус газар хөдлөлтийн бүсэд өчигдрийг хүртэл нийт 1758 удаагийн үргэлжилсэн чичирхийлэл бүртгэгджээ. Одоогийн байдлаар гамшигт өртсөн иргэдийн тоо 50 мянгыг даваад байгаа бөгөөд хохирлын тоо хэмжээ тодорхойгүй, аврах ажиллагаа үргэлжилсээр байна.

Дэлгэрэнгүй...

Тархи тарчлаасан их Дундад

1.Өмнөд нутгийн өвөл

Дундад улсын өмнөд нутгийн өвөл хүйтэн бороо хөглөрсөн манангаар жиндүүхэн үнсэж угтлаа. Буриадын дүнзэн байшингийн тоосгон өрлөгтэй цэмцгэрхэн шавар пийшинд өдөржин цогшин  улалзаж байдаг бүдүүн дархины нуугисан илчээр өвлийг төсөөлдөг миний хувьд сүрлэн саравч, чулуун байшинд хөхөрч улайсан нүцгэн хөлдөө даавуу шаахай углаж хөвөнтэй хүрэм давхарлан бэгнэсэн өмнөд нутгийн наймаачид хөл гар нь бээрсэн ч амныхаа уураар амьдралаа залгуулж байгаа нь өлчир гэхээсээ илүү өрөвдөлтэй зутруухан харагдаж байлаа. Харин тэд энэ байдалдаа хэдийнэ дасчихсан бололтой ам хуурайгүй шулганалдаж гар чөлөөгүй гавшгайлна. Тэд гар хөдөлвөл ам тосддогийн үлгэрийг буй биеэрээ үзүүлэхийн зэрэгцээ дусал хөлснийхөө үнийг доллар, юань, мао, бүр задгай мөнгөний дахин задарсан хэлбэр болох фэнгээр ч авахад бэлэн. Харин хөлсийг нь хөсөрдүүлсэн тохиолдолд дэргэдэх нь байтугай дэлхий цочмоор их дуугаар харааж загнаж, бүр цохиод авахаас ч буцахгүй улангасна.

Дэлгэрэнгүй...

Өнчин хот

 

Их талын дундах өнчин хот эздээ хүлээн сүүхийнэ. Ялаа батгана, шавьж шоргоолж шиг язганаж байдаг шороон түмэн Хятадын нутагт хамгийн орчин үеийн архитектор дизайны төгс шийдэлтэй, цоо шинэ гайхамшигт хот талын зэрэглээнээс ургасан хий үзэгдэл мэт оршин суугчидгүй оршин байна гэдэг төсөөллөөс гадуурх зүйл мэт. Эзэнгүй хот юм бол ис тоосорч, салхи хэсүүчлэн, шарилын газрыг санагдуулам анир чимээгүй ноёлж баймаар.

Гэтэл Африкийн ширэнгэн ойнх баймаар нов ногоохон хөвд хөл дор хөвсөлзөж, дэлхийг байлдан дагуулагч Монголын их хаадын морин дэл дээр илдээ эргүүлэн довтолж буй асар том хөшөө баримлууд арчилгаа сайтай музейн үзмэр мэт нарны гэрэл ойлгон дүнхийлдэж, 21-р зууны их хотын дуу шуугианы хэлтэрхий ч үгүй өргөн чөлөөдөд нь машин тэрэг, хүн сүрэг бус харин цэвэр цэмцгэрхэн асрууд зүмбэрлэж байх аж.

Дэлгэрэнгүй...

Амьдарч амжаагүй хүний дурсамж

Б.Занданхүү

Төрсөн минь үнэн бөгөөд дэлхий хэмээн нэрлэгддэг энэ газарт 35 жил байгаа минь бас үнэн юм. Ийнхүү байх хугацаандаа амьдраагүй нь бас үнэн билээ. Амьдарна гэж үнэндээ яадгийг би мэдэхгүй боловч мэдэлгүйгээр амьдарч орхиогүйгээ бас батлах байна. Учир нь би амьдрахыг огт бодоогүй учраас амьдралыг танин мэдэж, бас хүн төрөлхтөний нэгэнт бий болгож амжсан тэрхүү зам жимээр нь яваагүйгээ л сайн мэдэж байна. Надад арван таван толгой, атгаалжин хар бие байхгүй. Байсан ч би өөрийгөө мангас гэж нэрлэхгүй байх байсан. Надад одоо харин нэг толгой бий.

Дэлгэрэнгүй...

Өвгөн зураачийн бийр алжаах өдий байна

 

Монгол Улсын Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн, 85 настай ахмад зураач Пунцагнамжилын Балдандоржийн уран бүтээлийн үзэсгэлэн энэ сарын 13-нд Өвөрмонголд нээлтээ хийсэн юм. Монгол Улсаас Хөххотод суугаа Ерөнхий консулын газрын консул Ж.Баярбаатар, ӨМӨЗО-ны Ардын засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн албаны дарга Чинь Бао Чуан нар үзэсгэлэнг нээж хэлсэн үгэндээ, урлаг соёл бол улс орнуудын хоорондын хамгийн тунгалаг гэгээн харилцаа гэдгийг онцлоод Монгол Улсын нэрт зураачийн Өвөрмонголд гаргаж байгаа энэ үзэсгэлэн нь үүний нэгэн нотолгоо боллоо гэдгийг тэмдэглэсэн билээ.

Дэлгэрэнгүй...

Ж.САМБУУ ДАРГЫН АЛТАН ЦАГ ӨВӨР МОНГОЛД БАЙНА

 

Ж.Самбуу гуайн 60 насны ойгоор Ю.Цэдэнбалын түүнд дурсгасан бугуйн алтан цаг өдгөө ӨМӨЗО-ны төв Хөх хотноо Хувьсгалт хэмээх хүний гэрт хадгалагдаж байгаа талаар яруу найрагч Д.Болдхуягийн сурвалжлагыг уншигчиддаа хүргэж байна. Болдхуяг Өвөрмонголын их сургуульд археологийн мэргэжлээр докторантурт сурдаг юм.

Дэлгэрэнгүй...

MonTsaMe 24h

What Do You Think about DM-Online?
Post time: 5 days ago Wrose I am the first Dayar Mongol Weekly. For some of you, I am not so beautiful...But I am usable, flexible and help you learn more knowledge...
Author: Nomin.B - Facebook - Twitter
Post time: 3 days ago Hung Dinh Dayar Mongol Online - Unlimited idea positions, news variations, authors corners, image gallery enable, ... What else do you want?
Author: Saruul.M - Facebook - Twitter
Зохиогчийн булан

Ж.Бат-Ирээдүй
Токио